Wat voor de ene vanzelfsprekend is, vraagt voor de andere een heel andere manier van denken en oriënteren. Vanuit die vaststelling ontstond een bijzonder project aan HOGENT: studenten van het graduaat bouwkundig tekenen maakten een maquette van gebouw T om te helpen om het gebouw beter te begrijpen en er gemakkelijker door te navigeren.
Studente Elis Vandepitte is blind en weet als geen ander hoe complex zo'n gebouw kan zijn. Voor de verplaatsing van haar kot naar gebouw T en om zich langs enige obstakels te wenden, kan ze rekenen op haar trouwe begeleidingshond Vilja. Die begeleidt haar tot in de lessen, maar desondanks ervaart ze nog veel moeilijkheden. “Gebouw T is voor mij echt een doolhof”, vertelt ze. Terwijl anderen kunnen rekenen op de bewegwijzering en op hun smartphones, moet Elis terugvallen op andere strategieën: “Voor mij is het een route in mijn hoofd maken en die onthouden.”
Oriëntatie als uitdaging
“Ik vraag me vaak af waar ik ben”, zegt Elis. Hoewel gebouw T is voorzien van geleidelijnen op de vloer, blijft het gebouw moeilijk te lezen. Vaak staan er mensen of voorwerpen op de geleidelijnen, en de open structuur en onlogische nummering van lokalen maken het extra moeilijk. Zo bevinden lokalen T.1.101 en T.1.085 zich naast elkaar. Dat heeft te maken met de brandcompartimentering van het gebouw.
Zonder visuele referenties is het vinden van een lokaal of faciliteiten zoals toiletten dus niet evident voor haar. Daardoor is ze dikwijls afhankelijk van de hulp van anderen. Net daar maakt de maquette een verschil. Door het gebouw tastbaar te maken in de vorm van een maquette, ontstaat er een nieuw hulpmiddel om de ruimte beter te begrijpen.
De maquette werd gemaakt met 3D-printers in het BIBLAB.
Zelfstandigheid versterken met een maquette
Studenten die moeilijkheden ervaren kunnen via de maquette het grondplan van het gebouw letterlijk voelen en zo een mentaal beeld creëren van de ruimte. “Met zo'n maquette kan ik zelf begrijpen waar ik ben en waar ik naartoe moet. Dat geeft mij meer zelfstandigheid”, legt Elis uit. Het project vertrekt niet vanuit wat iemand niet kan, maar vanuit het idee dat iedereen een gebouw op een andere manier ervaart. Door de verschillende noden mee te nemen, ontstaat een omgeving die beter werkt voor meer mensen.
Samenwerking over opleidingen en diensten heen
Het initiatief kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen verschillende diensten en opleidingen binnen HOGENT. Studenten van de graduaatsopleiding bouwkundig tekenen gingen aan de slag met het ontwerpen en uitwerken van maquettes. Die werden vervolgens geproduceerd met 3D-printers in het BIBLAB.
Opvallend is dat de studenten het eerste prototype realiseerden op iets meer dan een week tijd, zonder voorkennis over toegankelijkheid of directe feedback van een ervaringsdeskundige. Toch bleek het resultaat al verrassend sterk. Volgens Elis was de maquette al voor 80 à 85 procent bruikbaar. Op basis van haar feedback wordt het concept nu verder gefinaliseerd.
Het project zorgde ook voor nieuwe inzichten bij de studenten zelf. Tijdens het ontwerpproces werd duidelijk hoeveel drempels er nog bestaan in gebouwen. Die inzichten nemen ze mee in hun toekomstige carrière.
Toegankelijkheid als gedeelde verantwoordelijkheid
Volgens technisch coördinator Gerrit Schoonjans toont het project vooral aan dat toegankelijkheid breed benaderd moet worden. Niet iedereen ervaart een gebouw op dezelfde manier, en daar moet vanaf het ontwerp rekening mee gehouden worden. Het gaat dan niet alleen om mensen die blind of slechtziend zijn: iedereen heeft baat bij een duidelijkere en meer bevattelijke omgeving.
Ook binnen de opleidingen wordt er voortgebouwd op dit project. In toekomstige trajecten zal onder andere ook samengewerkt worden met externe partners die gespecialiseerd zijn in toegankelijkheid. Zo krijgen studenten gerichter feedback en leren ze bewust ontwerpen op een inclusieve manier. De ambitie reikt bovendien verder dan één gebouw. HOGENT overweegt om ook van andere gebouwen maquettes te maken om de toegankelijkheid te versterken.
Kleine ingrepen, grote impact
Voor Elis betekent het project meer dan een praktisch hulpmiddel. “Dat er aandacht is voor toegankelijkheid en inclusie, betekent heel veel voor mij”, zegt ze. Het gaat voor haar in de eerste plaats over zelfstandigheid en zich volwaardig kunnen bewegen op campus. Tegelijk benadrukt ze dat toegankelijkheid vaak begint bij kleine dingen. “Het zijn vaak beperkte aanpassingen die een groot verschil maken.” Daarnaast speelt ook bewustwording een belangrijke rol. “Spreek ons gewoon aan als je denkt dat we hulp kunnen gebruiken”, voegt ze toe. “Ik bijt niet.”
Samen verder bouwen aan een inclusieve hogeschool
Met dit project zet HOGENT een belangrijke stap richting een hogeschool waar iedereen zich thuis voelt. Tegelijk blijft er ruimte om te verbeteren. Ervaar je zelf drempels of heb je ideeën rond toegankelijkheid? Neem contact op via inclusie@hogent.be of kijk voor meer info op hogent.be/inclusie
Vond je deze pagina al de max? Check dan zeker ook deze eens.
Bouwkundig tekenen
Wil jij bouwplannen tekenen in 2D, 3D en BIM? Leer technisch tekenen en ontwerpen met de opleiding bouwkundig tekenen en breng bouwprojecten tot leven.MakerSpaces
Zowel op campus Schoonmeersen als op campus Ledeganck kunnen HOGENTenaars gebruikmaken van Makerspaces. In het BIBLAB vind je 3D-printers, een lasersnijder, een borduurmachine en een heleboel …
Diversiteit en inclusie
HOGENT ziet diversiteit als een verrijking en wil een inclusieve hogeschool zijn waar iedereen zich thuis voelt.
Dit initiatief draagt bij tot:
SDG3 - Goede gezondheid en welzijn, SDG10 - Ongelijkheid verminderen
Meer weten over de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen? Kijk op hogent.be/duurzaamheid.Publicatiedatum: 31/03/2026