Op de Proefhoeve Bottelare tonen HOGENT en UGent hoe de landbouw van morgen er zal uitzien: datagedreven, duurzaam en ondersteund door geavanceerde technologie. Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns bezocht vandaag, 23 april, de proefhoeve om van nabij mee te maken hoe toepassingen met artificiële intelligentie, sensoren, drones en een privaat 5G-netwerk bijdragen aan concrete oplossingen voor de uitdagingen van de landbouwsector.
Op de Proefhoeve Bottelare worden innovatieve en opschaalbare toepassingen ontwikkeld in een nauwe samenwerking tussen onderzoek van HOGENT en UGent, de landbouwsector en de overheid. De ontwikkelingen op de proefhoeve liggen in lijn met beleidsprioriteiten zoals de eiwitstrategie en de digitale transformatie van de landbouw. Het bezoek van minister Brouns benadrukt het belang van deze ontwikkelingen.
5G als hefboom naar innovatie
De technologische ruggengraat van de site is een privaat 5G-netwerk, ontwikkeld binnen het Europese 5GENIUS-project, een samenwerking tussen HOGENT en Citymesh. Met Europese steun werd sinds 2024 een 5G-infrastructuur uitgebouwd over drie campussen, goed voor bijna 40 hectare. HOGENT is daarmee de eerste hogeschool in België die 5G als een bredere digitale strategie op deze schaal inzet.
Het private 5G-netwerk maakt ultrasnelle en stabiele dataverbindingen mogelijk over grote oppervlaktes. Dat is essentieel in een landbouwcontext waar klassieke wifi tekortschiet. Op de proefhoeve vertaalt die technologie zich in een uniek ecosysteem waarin data in real time worden verzameld, geanalyseerd en toegepast op het veld.
“Een 5G-netwerk zorgt ervoor dat de proefhoeve Bottelare niet alleen beschikt over de meest geavanceerde sensoren en technologie, maar ook volop kan inzetten op de precisielandbouw van de toekomst waar ‘slim datagebruik’ essentieel is”, zegt onderzoeker Kevin Dewitte.
KUROSENS: slimme analyse van kuilvoeders
Een van de meest innovatieve onderzoeksprojecten op de site is KUROSENS, dat focust op de kwaliteit en bewaring van kuilvoeders. In Vlaanderen worden voedergewassen vaak ingekuild, maar het fermentatieproces dat daarbij optreedt, is complex en moeilijk te monitoren.
In een speciaal uitgeruste klimaatkamer combineren onderzoekers robotica met geavanceerde beeldvorming. Microkuilen worden automatisch gewogen en opgevolgd door een robot, terwijl thermale camera’s temperatuurveranderingen en broei detecteren. Hyperspectrale camera’s gaan nog een stap verder en maken het mogelijk om onder meer schimmels en mycotoxines vroegtijdig op te sporen.
De grote meerwaarde van dit project zit in de koppeling met data-analyse en het 5G-netwerk. Alle gegevens worden in real time verwerkt, waardoor onderzoekers beter inzicht krijgen in het fermentatieproces en landbouwers in de toekomst gerichter kunnen sturen op voederkwaliteit en verliesbeperking.
In een speciaal uitgeruste klimaatkamer wordt robotica gecombineerd met geavanceerde beeldvorming. Microkuilen worden automatisch gewogen en opgevolgd door een robot.
EcoHarvest FieldLab: een labo op wielen
Naast onderzoek in gecontroleerde omstandigheden wordt ook volop ingezet op metingen in het veld. Het EcoHarvest FieldLab is een mobiel onderzoeksplatform dat landbouwers en onderzoekers toelaat om gewassen rechtstreeks op het veld te analyseren.
Dit “labo op wielen” is uitgerust met een automatisch weeg- en bemonsteringssysteem, Near InfraRed Spectroscopy (NIRS) en RTK-GPS. Het verzamelt continu data over opbrengst, kwaliteit en locatie van gewassen, en maakt het mogelijk om de impact van landbouwpraktijken zoals bemesting, irrigatie of oogsttijdstip nauwkeurig te evalueren.
Door de integratie van verschillende sensoren ontstaat een totaalbeeld van het perceel. Die holistische aanpak biedt nieuwe inzichten in hoe landbouwproductie kan worden geoptimaliseerd met respect voor biodiversiteit en bodemgezondheid. De koppeling met het 5G-netwerk zorgt ervoor dat deze data snel en veilig verwerkt worden, wat de efficiëntie van onderzoek en toepassingen aanzienlijk verhoogt.
Zowel de klimaatkamer als de proefveldoogstmachine werden met de steun van VLAIO-middelen aangekocht.
Het EcoHarvest FieldLab is een mobiel onderzoeksplatform dat landbouwers en onderzoekers toelaat om gewassen rechtstreeks op het veld te analyseren.
Precisielandbouw in actie
De toepassingen op de proefhoeve tonen hoe precisielandbouw stilaan realiteit wordt. Sensoren meten bodemvocht en gewasgroei, drones monitoren stress bij planten via thermale beelden en machines zijn uitgerust met GPS en datatechnologie om uiterst nauwkeurig te werken.
Die aanpak laat toe om input zoals water, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen te minimaliseren, terwijl opbrengst en kwaliteit geoptimaliseerd worden. Het resultaat is een landbouwmodel dat zowel economisch als ecologisch duurzamer is.
Van onderzoek naar praktijk
Wat de Proefhoeve Bottelare uniek maakt, is de directe link tussen onderzoek en praktijk. Innovaties worden hier niet alleen ontwikkeld, maar ook getest en gevalideerd in een realistische landbouwomgeving. De samenwerking tussen HOGENT, UGent en partners uit het bedrijfsleven versnelt die vertaalslag.
“Ook op onderwijsvlak is dit een enorme troef. Studenten worden opgeleid in deze nieuwe technologieën, waardoor kennis meteen doorstroomt naar de sector”, zegt Kevin Dewitte. “Daarnaast opent het kansen om startups te ondersteunen bij sensorintegratie in de landbouw.”
Vlaams minister van landbouw Jo Brouns lijkt de meerwaarde van de toepassingen in de proefhoeve alvast te waarderen: “Precisielandbouw, slimme sensoren en datagedreven toepassingen geven landbouwers nieuwe handvatten om efficiënter en duurzamer te produceren. Door onderzoek, onderwijs en de sector samen te brengen, zorgt HOGENT er bovendien voor dat digitale innovatie ook echt werkt op het veld en bij de landbouwer terechtkomt. De kracht van Vlaanderen ligt in innovatie, en dat zien we hier heel concreet in de praktijk,” besluit minister Brouns.
"De kracht van Vlaanderen ligt in innovatie, en dat zien we hier heel concreet in de praktijk."
Jo Brouns, Vlaams minister van Landbouw
5Genius: de digitale toekomst van HOGENT met Citymesh's 5G-technologies is mede mogelijk gemaakt met de steun van het Connecting Europe Facility programma (CEF Digital).
Publicatiedatum: 23/04/2026